Regülasyon 2 Eylül 2026

Google bölünmekten kurtuldu, Amazon'un gizli reklam zammı mahkemeye taşındı

Aynı hafta iki dev, iki ayrı mahkemede aynı soruyla yüzleşti: reklam müzayedesini kim görebiliyor? FTC Amazon'u reklamverenden gizlenen bir fiyat tabanıyla suçladı, bir hâkim ise Google'ın reklam borsasını sattırmadı ama kurallarını değiştirdi.

Sıcak kâğıt zeminde bölünmemiş lacivert bir kütle: ortasından geçen delikli hat hiç kesilmemiş, sağ yanına açılan pencereden teklif yığını görünüyor ve pencerenin üzerini tek bir zümrüt bant mühürlüyor.

Ne oldu. 31 Ağustos’ta FTC ve 22 eyalet başsavcısı Amazon’a dava açtı. İddiaya göre Amazon 2019’dan beri reklam müzayedelerine, iç yazışmalarında “yumuşak taban fiyat” dediği ve reklamverene hiç açıklamadığı bir yük ekledi. FTC’nin verdiği eğri çarpıcı: reklamverenin kendi teklifinin tamamını ödediği müzayedelerin oranı 2021’de yüzde 30-40 iken 2024’te yaklaşık yüzde 80’e çıkmış. Etkilenenler bir milyonu aşkın marka ve satıcı. Amazon davayı yanlış yönlendirilmiş buluyor. İki gün sonra, 2 Eylül’de, Hâkim Leonie Brinkema Adalet Bakanlığı’nın Google’a reklam borsası AdX’i sattırma talebini reddetti ve bunun yerine davranışsal çarelerin çoğunu değiştirerek kabul etti. Gerekçeli karar mühürlü.

Büyük resim. Düzenleyiciler devleri bölmek yerine görünür olmaya zorluyor. Bu daha ucuz bir ceza gibi görünür ama işletmeci için daha ağır bir yük: bir şirketi bir kez bölersiniz, görünür olmaya ise her gün zorlarsınız. 2001’de Microsoft da bölünmekten kurtulmuş, karşılığında protokollerini açmak zorunda kalmıştı. Reklamın üç devi, Google, Amazon ve Meta, müzayedeyi hem kuran hem de içinde oynayan taraf. Önümüzdeki dönemin kavgası, bu müzayedenin içini kimin göreceği üzerine.

Yönetici için: Platform faturanızda göremediğiniz bir kalem varsa, o kalem sizden alınıyor olabilir. Büyük platformlarla sözleşmelerde müzayede verisine erişim ve denetim hakkını masaya getirin.