Yazılar.
Trend yorumu değil; yapıların neden çalıştığına ve nasıl kurulduğuna dair denemeler.
- 34
- 102 dk
- 05
-
Yazılmamış Kurallar
Bir şirket otomasyona başladığında ilk karşılaştığı şey teknoloji olmaz, kendi yazıya dökmediği kurallardır. Michael Polanyi'nin örtük bilgi kavramı üzerinden, yapay zekâ ajanlarının kurumlarda neden önce bir ayna gibi çalıştığı ve otomasyon projesinin asıl işinin neden bir yazma işi olduğu üzerine.
-
Saat Satan Ajans
Üretken yapay zekâ kırk saatlik işi dört saate indirdi. Saat satan ajans için bu bir verimlilik haberi sayılmaz, bir ciro kaybıdır. Ajans işinin makineye geçen, makineyle hızlanan ve makineye hiç geçmeyen üç katmanı, ve Blair Enns'in yıllardır söylediği şeyin neden artık ertelenemeyeceği üzerine.
-
İki Efendili Vekil
Yapay zekâ ajanlarını yetenekleriyle kıyaslıyoruz. Oysa bir vekilin kime çalıştığını yeteneği belirlemez, geliri belirler. Jensen ve Meckling'in 1976'da adını koyduğu vekâlet maliyeti üzerinden, ücretsiz ajanın da ücretli ajanın da neden tarafsız olmadığı ve satın almadan önce sorulması gerekenler üzerine.
-
Tercüme Edilmeyen Fikir
Bir finans direktörü bir kampanya fikrini dinlerken ne duyar? Toplantı odalarında ölen fikirlerin çoğunun kötü olduğu için değil tercüme edilmediği için öldüğü, tercümenin neden bir taviz değil fikrin son zanaat aşaması olduğu ve Binet ile Field'ın pazarlamaya kazandırdığı asıl şeyin bir cümle olduğu üzerine.
-
Kiralık Yüz
Bir markanın en pahalı varlığı çoğu zaman bilançosunda görünmez, çünkü ona ait değildir: sözleşmeli bir yüz. Mbappé'nin yirmi yıl sonra Nike'tan ayrılması üzerinden, bir yüzün ürettiği hafızanın kimde kaldığı ve Jenni Romaniuk'un ayırt edici varlık çerçevesinin bu soruya verdiği sert cevap üzerine.
-
Cevapta Erimek
Reklam dünyasının yeni övünme cümlesi 'yapay zekâda atıf aldık'. Bir cevabın içinde anılmak ile bir kararın içinde seçilmek arasındaki mesafe, Byron Sharp'ın zihinsel erişilebilirlik çerçevesi ve özetlenebilen her şeyin neden özetleyenin malı olduğu üzerine.
-
Yetkisiz Sorumluluk
Bir iş tanımında en çok yalan söyleyen satır, 'sorumlu olacağınız alanlar' başlığının altındakidir. Sonucu verip kolu vermemenin neden bir görev değil bir suçlama planı olduğu, Fayol'un yüz yıllık denklemi ve pazarlama şeflerinin koltuğunu kurtaran şeyin neden unvan değil kasa olduğu üzerine.
-
İyi Yılın Faturası
Kötü bir yıl herkesi masaya oturtur; iyi bir yıl kimseyi. Bir girişimcinin en pahalı yılının neden kötü geçen yıl değil, nedenini bilmediği iyi yıl olduğu ve Kahneman'ın uçuş eğitmenlerinden öğrendiği ortalamaya dönüş dersi üzerine.
-
Kimsenin Seçmediği Kararlar
Google 2022'de, Safari'de varsayılan arama motoru olmak için Apple'a 20 milyar dolar ödedi; üstelik kullanıcının birkaç dokunuşla değiştirebileceği bir ayar için. Bir kurumun gerçek stratejisinin neden sunumlarında değil, kimsenin karar vermediği varsayılanlarında yazılı olduğu üzerine.
-
Bağımsızlık Bir Konum Değildir
Yatırımcı sunumlarının en kısa slaytı çoğu zaman tek kelimedir: bağımsız. Bağımsızlığın neden bir değer önerisi değil, yalnızca alternatif pahalıyken geçerli olan bir fiyat farkı olduğu üzerine.
-
Doğruyu Pahalı Tutmak
Bir kurumda doğruyu söylemek cesaret gerektiriyorsa, orada bir cesaret sorunu değil bir fiyatlandırma sorunu vardır. Dürüstlüğün bir karakter özelliği değil, bir mekanizma tasarımı meselesi olduğu üzerine.
-
Kataloğa Girmeyen Gelir
Bir kurumun ne sattığını fiyat listesi değil, listeye koymadığı kalem söyler. Adı konmamış gelirin neden hem en kârlı hem en kırılgan kalem olduğu üzerine.
-
Sayımı Kazanmak
Bir yıl boyunca her hafta üç yeşil sayı gösteren bir pano. Aynı yıl para kaybeden bir şirket. Sayılar yanlış değildi: ölçtükleri şeyle bağlarını çoktan koparmışlardı. Ölçütlerin sessizce son kullanma tarihine ulaşması üzerine.
-
Kara Kutu Kimsede Yok
Havacılık, hatasının kaydını tutmayı kurumsallaştıran tek sektör oldu; geri kalan herkes kaydı tutuyormuş gibi yapıp itibarını arşivliyor. Bir şirketin en değerli verisinin neden en çok sildiği veri olduğu üzerine.
-
Eksiltmenin Bir Dibi Var
Baskı altındaki her kurum önce fazlalığı keser, sonra iyi olanı, en sonunda kendini ayırt eden şeyi. Her aşamada da aynı cümleyi kurar: odaklanıyoruz. Kesintinin neden bir yön duygusu olmadığı ve Levitt'in altmış yıl önce tarif ettiği yanlış teşhis üzerine.
-
Verimlilik Faturasını Ekip Öder
Yeni bir yapay zekâ aracının lisans bedeli hızla sıfıra yaklaşıyor; ekibin o aracı öğrenme, eski alışkanlığı sökme, yeni hata türlerini tanıma bedeli hiç düşmüyor. Görünmeyen faturanın gerçekte kime kesildiği üzerine bir deneme.
-
Her Kapı Geri Açılmaz
Hızlı karar vermek her zaman erdem değildir; bazı kapılar geri açılmaz. Jeff Bezos'un tek yönlü ve çift yönlü kapı ayrımı üzerinden, kurumların en sık karıştırdığı iki hız arasındaki fark üzerine bir deneme.
-
Güven Ucuzladı, Doğrulama Pahalandı
Yapay zekâ üretim maliyetini sıfıra yaklaştırdı; doğrulama maliyetini büyüttü. Tüketicilerin yüzde 62'sinin markalara güveninin azaldığı bir çağda, Brandolini Yasası'nın pazarlamacılara söylediği rahatsız edici gerçek üzerine.
-
Anlatan Değişir, İmza Değişmez
Bir markanın sesini artık tek bir yazar değil, yüzlerce kreatör tutuyor. Disney'in TikTok'a açtığı Marvel ve Star Wars arşivi üzerinden, çok sesli bir markada gerçekten sabit kalması gereken şeyin ne olduğu üzerine bir deneme.
-
Sıkı Tutulan Küçülür
Kontrol bedava sanılır; oysa her kontrol edilen şeyin bir bakım faturası vardır. Bir markanın da bir ekibin de gerçek sınırı, tutmanın maliyeti bırakmanın getirisini aştığı yerde çizilir.
-
Bilanço Geleceği Görmez
Bir kesinti aynı çeyrekte ölçülür, aşınması yıllar sonra görünür. Muhasebe sistemi bu asimetriyi düzeltmez, ödüllendirir — görünür kalemi kısıp görünmez kalemi harcayan kararlar üzerine bir deneme.
-
İlk Rakam Kazanır
Bir pazarda fiyat belirsizken kazanan, doğru rakamı bulan değil, ilk rakamı söyleyendir. Çapalama önyargısı üzerinden, belirsizlik dönemlerinde beklemenin neden nötr olmadığı üzerine bir deneme.
-
Zemin Senin Değil
Hiçbir işletme, müşterisine ulaştığı yolu gerçekten sahiplenmez; onu kiralar. Kirayı talep sanmak, kanal kuralı değiştirdiği gün iflasla ödenen bir yanılgıdır.
-
Kıtlık Yer Değiştirir
Bir şey bollaştığında değer kaybolmaz; komşu kutuya geçer. Üretim ucuzlarken kıtlığın nereye taşındığını görememek, en pahalı stratejik hatadır.
-
Yargı Devredilmez
Ajan çağında devretmenin sınırı yeniden çiziliyor. Makineye işi verebilirsiniz; kararın ağırlığını veremezsiniz. Neyin devredilip neyin devredilemeyeceği üzerine bir sınır çizme denemesi.
-
Marka, Tekrarın Bileşik Faizidir
Marka bir logo değil, pazarın sizinle ilgili tuttuğu hafızadır — ve hafıza tekrarla yazılır. Yeniden tasarım kaşıntısına karşı tutarlılığın sıkıcı ama zengin eden matematiği üzerine.
-
Veri Karar Vermez
Pano size ne olduğunu söyler; ne yapacağınızı asla. Veri bolluğu çağında kararın hâlâ neden bir cesaret işi olduğu ve Goodhart Yasası'nın sessiz tahribatı üzerine.
-
Netlik Bir Nezakettir
Bulanık konuşmak kibarlık değil, maliyet transferidir: anlama emeğini karşı tarafa yıkar. Net cümlenin neden en saygılı cümle olduğu üzerine bir deneme.
-
Kahramanlık Bir Sistem Arızasıdır
Kurumlar kahramanlarını alkışlar; oysa her kahramanlık, bir sistemin o gün çalışmadığının itirafıdır. Yangın söndürene madalya, yangını önleyene sessizlik veren teşvik düzeni üzerine.
-
Küçük Ekip Bir Tasarruf Değil, Bir Teknolojidir
Brooks'un yasası hep doğruydu: her yeni kişi, işe hız değil iletişim hattı ekler. Yapay zekâ kaldıraç çağında kalabalık, güç göstergesi olmaktan çıkıp maliyet kalemine dönüştü.
-
Trende Değil, Yapıya Yatırım
Trendler kalabalıkla birlikte gelir ve kalabalıkla birlikte gider; yapılar kalır. Yatırımı bir tahmin oyunu değil, bir düşünce disiplini olarak okuyan deneme.
-
Kendini Gereksiz Kılma Sanatı
Liderliği unvanla değil, geride bıraktığı yapıyla ölçerim. Gerçek sınav, odada olmadığınız gün başlar.
-
Girişimcilik Bir Fikir Değil, Bir Direnç Meselesi
Yıllar içinde en pahalı derslerimi başarılar değil, yanlış zamanlarda doğru görünen kararlar verdi. Girişimciliği fikir üzerinden değil, dayanıklılık üzerinden okuyan bir muhasebe.
